7صبح

 

روزنامه «7صبح»، روزنامه تازه متولد شده ایست که در مدت زمان کوتاهی توانسته است مخاطبین زیادی را جلب نماید. سیاستگزاری های این روزنامه از هوشمندی خاصی برخوردار است. نیاز جامعه را به خوبی درک کرده، راه پاسخگویی به آن را یافته و به بهترین شکل و بالاترین کیفیت آن را پاسخ گفته است. اما در پس این ظاهر آراسته و کیفیت بالای اجرایی روزنامه، به نظر می رسد روزنامه در دنبال کردن اهداف خود چندان صداقت ندارد و تصویری از خود به مخاطب نشان می دهد که  ر واقع خلاف و حتی عکس هدف و خواسته اصلی روزنامه است. با این حال «7صبح» مخاطبین زیادی را در زمان کوتاهی جلب کرده است. در ادامه ابتدا برخی از دلایلی ک7 صبح روزنامه «7صبح»، روزنامه تازه متولد شده ایست که در مدت زمانی کوتاهی توانسته است مخاطبین زیادی را جلب نماید. سیاستگزاری های این روزنامه از هوشمندی خاصی برخوردار است. نیاز جامعه را به خوبی درک کرده، راه پاسخگویی به آن را یافته و به بهترین شکل و بالاترین کیفیت آن را پاسخ گفته است. اما در پس این ظاهر آراسته و کیفیت بالای اجرایی روزنامه، به نظر می رسد روزنامه در دنبال کردن اهداف خود چندان صداقت ندارد و تصویری از خود به مخاطب نشان می دهد که در واقع خلاف و حتی عکس هدف و خواسته اصلی روزنامه است. با این حال «7صبح» مخاطبین زیادی را در زمان کوتاهی جلب کرده است. در ادامه ابتدا برخی از دلایلی که موفقیت در برقراری ارتباط به مخاطب را برای روزنامه به ارمغان آورده است بررسی شده و پس از آن به نشانه هایی از عدم صداقت و خطراتی که چنین رویکردی برای جامعه دارد اشاره شده است. موفقیت روزنامه هفت صبح بیش از هرچیز به شناخت درست مدیران آن از جامعه و انتخاب و اتخاذ تدابیر و سیاست های درست، بر میگردد. برخی از این سیاستهای کاری به شرح زیر است: اول – این روزنامه رویکرد فرهنگی دارد. آن هم در فضای غمگین و سیاست زده ی این روزها. فرهنگی که روزنامه تبلیغ میکند حتی یک «فرهنگ» شعاری و آرمانی که توسط رسانه های رسمی هم تبلیغ میشود، نیست. «فرهنگی» است از جنس فرهنگهای جوان پسند و امروزی. با حفظ کیفیت بالای طراحی و رسانه ای. انتخاب سوژه هایش همانی است که واقعا مورد علاقه جامعه است. و صد البته با کیفیت اجرایی و بخصوص گرافیکی بالا به گونه ای که روزنامه را از تبدیل شدن به یک روزنامه زرد دور نگه داشته است. جوان پسند است، اما جلف نیست، شخصیت دارد. این را هم در انتخاب سوژه هایش می بینید، هم در گرافیکش، و هم در متن هایش.

دوم – روزنامه ای شاد است. شاید پیش از آغاز به چاپ این روزنامه، اقدام برای نشر روزنامه ای شاد و فرهنگی، بر خلاف جریان معمول این روزها که همه جا سیاسی است و ناراحت، کمی جرات و ریسک پذیری می طلبید. اما واکنش مردم به این روزنامه نشان داد که ریسک مدیریان روزنامه درست از آب در آمده است. رنگها، گرافیک، فرم های به هم ریخته و متنوع، عکس های بدون کادر و بزرگ و سایر موارد اینچنین، همه و همه روزنامه را به یک روزنامه شاد که چارچوبهای معمول و خط کشی شده را پشت سر گذاشته تبدیل کرده است.

سوم – فرار از سیاست. روزنامه اخبار سیاسی دارد. به مسائل روز دنیای سیاست می پردازد. اما حداقل در ظاهر نشان می دهد که سیاست را در حاشیه برده و به زندگی و فرهنگ و شادی و جوانی بیشتر اهمیت میدهد. اساسا بخشی به نام «سیاست»، «اخبار داخلی» و یا بخشی با عناوین مشابه و رایج ندارد. صفحه مربوط به اخبار سیاسی اش«باشگاه خبر» نام دارد. صفحه اولش معمولا و برخلاف رویه حاکم بر سایر روزنامه ها، به سوژه هایی می پردازد که بیشتر مورد توجه مردم عامی هستند تا بزرگان و فعالان سیاسی. با وجود تمام مطالب فوق، و با وجود استانداردهای بالای این روزنامه در اجرا و درک صحیح از نیازمندی های جامعه و انتخاب سیاست های درست در قبال آن، اما نسبت به اهداف روزنامه و خطی که دنبال می کند نمی توان آسوده بود. به نظر نمی رسد که این روزنامه آمده باشد تا مرهمی بر روان ناراحت و خسته ایرانی، که بخصوص در دو سه سال گذشته فشارهای بسیاری را تحمل کرده است، باشد. بلکه شاید همه ی این اقداماتی که در بالا برخی از آنها اشاره شدند، به خدمت گرفته شده تا مخاطب بیشتری جذب روزنامه شوند و در یک حرکت غیر مستقیم، آرام و نا محسوس از طرفی پایه های فکری یک جریان سیاسی خاص در جامعه را سست کند و از طرفی پایه های فکری جریان نوپای دیگری را تقویت نماید. برای بررسی بیشتر موضوع دقت به تنها چند مورد از صفحات اول و دوم امروز (یکشنبه 8 خرداد 90) کفایت میکند؛ تو خود بخوان حدیث مفصل از این مجمل:

اول – انتخاب تصویر کارتونی شخصیت های سریال پرمخاطب «مختارنامه» و «قهوه تلخ» در کنار یکدیگر و در صفحه نخست روزنامه جای بحث دارد. مختار یک شخصیت تاریخی است که در تاریخ تشیع و در زمان خود نقش مهمی را ایفا کرده و در سریالی که از رسانه رسمی نظام پخش می شود از او شخصیتی قهرمان، مدیر و بزرگ تصویر شده است. حال در این روزنامه به بهانه نظر سنجی ای که هفته پیش در خصوص میزان محبوبیت سریالها انجام داده است و در آن دو سریال قهوه تلخ و مختارنامه بالاترین امتیازها را آورده اند، چهره ی کارتونی مختار در کنار چهره ی کارتونی «پدر اتابک» در سریال طنز قهوه تلخ به گونه ای قرار گرفته است که آن شخصیتی که سریال سعی در ساختنش در ذهن مخاطب دارد را به خوبی خراب میکند. من نمیگویم که مثلا کارتون چهره مختار آسیبی به هویت تاریخی شیعه است و یا استدلالها و بزرگنمایی هایی از این دست ندارم. اما کاریکاتوری که از مختار چاپ شده است در ضمیر ناخودآگاه مخاطب در تضاد است با چهره ای که او با دیدن سریال از مختار در ذهن خود می سازد. و چاپ شدن این تصویر در کنار کاریکاتور شحصیت خیالی پدر اتابک به این مسئله دامن زده است. که البته این کار از زیرکی های رسانه ای خوبی نیز برخوردار است و راه دفاع را برای روزنامه باز گذاشته است. چراکه مخاطبین به این دو سریال با اختلاف کم بیشترین رای را داده اند و این تصاویر مربوط به گزارشی است که از این نظر سنجی ارائه شده است.

دوم – «فارسی وان؛ متهم تازه افزایش طلاق»، تیتری است پر معنی بر خبری بسیار کوتاه که حتی در آن خبر از مجموع خطوط خبر، تنها یک خط به «فارسی وان» تعلق داشته و سایر خطوط به آمارها و دلایل افزایش طلاق در ایران می پردازد. این تیتر، از لحاظ حرفه روزنامه نگاری و رسانه ایی انتخاب خوبی است. اگرچه در متن خبر آمارها و دلایل گوناگونی ذکر شده است، اما مطمئنا اعلام تماشای «فارسی وان» به عنوان یکی از دلایل افزایش طلاق در ایران، بیشترین توجه مخاطب را در مقایسه با سایر علل بررسی شده در متن خبر به خود جلب میکند. اما رسانه ایی که در انتخاب سیاست هایش تا این حد هوشمندی به خرج داده، و حتی در انتخاب یک تیتر خبری توانایی رسانه ای خود را به نمایش گذاشته، مطمئنا از تاثیر پنهان، غیر مستقیم و بسیار اثر گذار پیامهایی که به اشکال مختلف (نوشتار، تصویر و . . . ) به ضمیر ناخودآگاه مخاطب می تواند القا شوند آگاه است. و اتفاقا اصل مطلب هم همین است که روزنامه «هفت صبح» به خوبی با این نحوه پیام رسانی و اثر گذاری ینهان به خوبی آشنا است و آن را به کار میگیرد تا در جهتی کاملا مخالف آن چه که ظاهر پیام القا می کند اقدام نماید. تیتر «فارسی وان؛ متهم تازه افزایش طلاق» بیش از آنکه مخاطبین را متوجه خطری که خانواده ها را از هم پاشیده بکند، متوجه شبکه فارسی وان و در لایه بعدی متوجه شبکه ها و برنامه های مشابه آن، که احتمالا همگی مورد نقد جریان فکری نزدیک به نظام هم هستند، میکند. چراکه جمله دوم این تیتر یعنی «متهم تازه افزایش طلاق» چند نکته را به طور پنهان و غیر مستقیم القا میکند: اول اینکه آنچه در خصوص فارسی وان مطرح شده نظر روزنامه نیست. کسی آمده و اتهامی مطرح کرده است. دوم آنکه آنچه در مورد فارسی وان گفته شده است اثبات شده نیست. کسی دیگری آمده و چیزی را به فارسی وان نسبت داده اما معلوم هم نیست درست باشد. سوم، با آوردن کلمه «تازه» عملا از اهمیت این «اتهام» و شخص که آن را وارد دانسته، کاسته است.

سوم – مرور کلی تیترها و اخبار مندرج در صفحه 2 روزنامه که در آن به اخبار سیاسی روز پرداخته می شود نیز همین سیاست القای پیام به صورت پنهانی و درست بر عکس آنچه که ظاهر پیام است ادامه دارد. وسط صفحه متنی با تیتر «روایت مشایی از جادو و دیدار با مرتاض 400 ساله» آمده است که خبر مربوطه با اشاره به «جریان انحرافی» آغاز میشود. عنوانی که بیشتر مورد استفاده اصولگرایان مخالف احمدی نژاد و بخصوص رحیم مشایی است. اما متن خبر به بیان دفاعیات مشایی و استدلالات عامه پسندی پرداخته است که وی در برابر اتهامات وارده به خود مطرح نموده. دفاعی که رحیمی، معاون اول رئیس جمهور، از دولت داشته و در آن طرفهای مقابل دولت را افراد خطرناکی قلمداد کرده و جایگذاری این خبر در قسمتی از صفحه که اولین توجه ها را به خود جلب نماید و یا زیر سووال بردن ضمنی عدالت ائمه جمعه آن هم از زبان منتجب نیا، قائم مقام حزب اعتماد ملی که مورد حمله اصولگراها است، به گونه ای که هیچ اثر حقوقی و سیاسی علیه روزنامه نداشته باشد اما در عین حال تاثیر خود را بر مخاطب بگذارد، از جمله زیرکی ها و هوشمندی هایی است که این روزنامه به کار می برد. شاید مطرح شود که بر فرض صدق این مطالب چه ایرادی به روزنامه وارد است؟ این مواردی که ذکر شد همه از تخصص و حرفه ای بودن روزنامه خبر می دهد، پس چه جای اشکالی وجود دارد؟ در پاسخ باید گفت که نفاق، دو رویی و عدم صداقت در رفتار و کردار افرادی که در جامعه صدای آنها شنیده می شود بزرگترین خطری است که سلامت جامعه را تهدید می کند. روزنامه 7 صبح یا طرفدار مشایی هست یا نیست، در هر دو حالت ایرادی به آن وارد نیست. یا طرفدار فرهنگ غربی هست و یا نیست، باز هم در هر حالت ایرادی وجود ندارد و میتواند استدلال خود را در توجیه باور خود بیان دارد. اما وقتی خود را به گونه ای معرفی میکند تا بتواند از رهگذر تصویری که در ذهن مخاطب ایجاد کرده با او ارتباط برقرار کند، و بعد در عمل او را به سمت دیگری بکشاند این رفتاری صادقانه و اخلاقی نیست، اگرچه بسیار هوشمندانه و ظریف است. این همان سیاست و حیله ای است که داستان «اسب تروآ » به خوبی آن را باز می کند. آیا در مقابل چنین حیله ای، رفتار اخلاقی آن نیست که خیلی شفاف فرد بیاید عقاید خود را مطرح کرده و سپس به دفاع از آن بپردازد و در مقابل به مخاطب حق انتخاب دهد؟

برچسب‌ها: , , , , , , , , , ,

2 پاسخ to “7صبح”

  1. الناز شهيدي فر Says:

    سلام .تحليل جالبي بود.اما در مورد ماجراي عكس مختار زياده روي كرده ايد.آن تصوير كه به حضرت مختار تعلق ندارد.آقاي عرب نياست در شمايل مختار.اين تفاوت ظريفي است و به نظرم نكته پردازي شما كمي خدشه دار و توهم توطئه است.من دو سه تا از دوستان آنجا را مي شناسم .هميني هستند كه هستند.دنبال يك كار مخفيانه و طراحي شده نباشيد.اما كلا خسته نباشيد.

    • ZIG Says:

      سلام به شما
      1- بحث من اصلا به شخصیت تاریخی جناب مختار ربطی نداشت. بحث رسانه ایی هست بیشتر. عرضم این است: در حالیکه رسانه ملی در حال بزرگ کردن این چهره است (با ساخت سریال ، با تصویری که از مختار در سریال نشان داده میشود، با میزگردها و ویژه برنامه هایی حول محور سریال و غیره) و تا حد زیادی نیز موفق بوده است (که به نظر من مختارنامه از موفق ترین سریالهای تاریخی رسانه ملی است)، عملکرد روزنامه 7صبح به عنوان یک رسانه نوشتاری تاثیری دقیقا بر عکس تاثیری که رسانه ملی دنبال میکند، داشته است. و دست اندرکاران روزنامه نمیتوانند بدون توجه و آگاهی از این مسئله توانسته باشند چنین عمل موفقی داشته باشند.
      2- همچنانکه در نوشته هم آمده، سبک و سیاق دوستان 7صبحی نشان از مهارت و فرهیختگی آنان در حوزه کاری خود دارد. آنها کار خود را به خوبی بلد اند و رسانه ایی قوی را سامان داده اند که امیدوارم فعالیت آنها در آینده نزدیک کیفیت کار رسانه های نوشتاری ایران را بالا ببرد. اما همچنان معتقدم که این دوستان در حوزه های سیاسی مسیری را دنبال میکنند که با ظاهری که به خود گرفته اند تفاوت دارد و دلایلم را آورده ام

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s


%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: